Колоректален карцином е малигно заболување кое се развива во дебелото црево (колон) или во ректумот и претставува еден од најчестите видови рак во светот. Според податоците на Светската здравствена организација, колоректалниот карцином е трет најчест тип на рак и втора водечка причина за смрт од рак глобално. Во 2022 година, низ целиот свет се регистрирани околу 1,9 милиони нови случаи на колоректален карцином и повеќе од 900.000 смртни случаи, што го прави втора водечка причина за смрт поврзана со рак.[1]

Ризикот за развој на колоректален карцином се зголемува со возраста, особено кај лица постари од 50 години. Дополнителни ризик фактори се нездравата исхрана богата со преработено и црвено месо, недостаток на физичка активност, дебелина, пушење и прекумерна консумација на алкохол [1].

Во раните фази колоректалниот карцином често не предизвикува симптоми. Кога симптомите ќе се појават, тие можат да вклучуваат промени во празнење на цревата, крв во столицата, болка во абдоменот, необјаснето губење на тежина и хроничен замор. [1]

Болеста најчесто започнува како мали израстоци на слузницата на дебелото црево, наречени полипи, кои со тек на време можат да се трансформираат во малигни тумори. Отстранувањето на овие полипи може да го спречи развојот на карцином.[2][3]

Дијагнозата најчесто се поставува со дијагностички методи како колоноскопија, биопсија и различни радиолошки испитувања. Овие методи овозможуваат откривање на туморот и проценка на стадиумот на болеста.[4]

Третманот на колоректалниот карцином зависи од стадиумот на болеста и може да вклучува хируршка интервенција, хемотерапија, радиотерапија и таргетирана терапија. Хируршкото отстранување на туморот е основен метод на лекување кај раните стадиуми на болеста.[4]

Превенцијата игра значајна улога во намалувањето на ризикот. Здравата исхрана, физичката активност, избегнувањето на пушење и редовните скрининг прегледи (ФОБ-тестот) можат значително да придонесат за рано откривање и намалување на смртноста од оваа болест.[1] [5]

Референци

x

x