И покрај научно докажаните придобивки, доењето сè уште не е доволно застапено во светот. Според најновите податоци на Светската здравствена организација и УНИЦЕФ, во 2025 година приближно 48% од доенчињата помлади од шест месеци во светот се исклучиво доени. Овој процент покажува дека значителен број новороденчиња и доенчиња не ја добиваат препорачаната исхрана во најраниот период од животот, што ја нагласува потребата од дополнителна поддршка за мајките и семејствата. [2] [3]

Доењето претставува природен и најсоодветен начин на исхрана на новороденчето. Мајчиното млеко содржи оптимален сооднос на хранливи материи, витамини, минерали, ензими и имунолошки фактори кои обезбедуваат правилен раст и развој на детето и го штитат од инфекции и заболувања. [4]

Светската здравствена организација (СЗО) препорачува започнување со доење во првиот час по раѓањето, исклучиво доење во првите шест месеци од животот, а потоа продолжување со доење заедно со воведување соодветна дополнителна исхрана до две години или подолго, доколку тоа им одговара на мајката и детето. [4]

Придобивките од доењето се значајни и за мајката. Доењето придонесува за побрзо закрепнување по породувањето и е поврзано со намален ризик од рак на дојка и јајници, како и одредени хронични заболувања. Кај децата, доењето е поврзано со намалување на ризикот од инфекции, прекумерна телесна тежина и позитивни ефекти врз долгорочното здравје и развој. [4] [5]

Покрај биолошките фактори, за успешно доење е потребна и соодветна поддршка од здравствените работници, семејството, работната средина и целата заедница. Едукацијата на родителите, достапноста на советување за доење и создавањето услови погодни за доење се важни фактори за зголемување на стапките на доење. [1] [3]

Темата на Светската недела на доење 2026 – „Доење за одржлив почеток во животот: Да го зајакнеме она што функционира“ – ја истакнува потребата од зајакнување на успешните практики, здравствените политики и системите за поддршка кои им помагаат на мајките да започнат и да продолжат со доење. [6]

Светската недела на доење претставува можност да се нагласи дека доењето не е само начин на исхрана, туку важна јавно-здравствена мерка со долгорочни придобивки за децата, мајките и општеството. Инвестирањето во поддршка на доењето претставува инвестиција во поздрав почеток на животот и подобра иднина за следните генерации. [1] [5]

Апел до сегашните и идни мајки:

Доењето е најприродниот и највредниот почеток што можете да му го дадете на вашето дете. Мајчиното млеко не само што ги обезбедува сите потребни хранливи материи, туку и го зајакнува имунитетот, ја гради емоционалната врска меѓу мајката и бебето и носи долгорочни здравствени придобивки.

Апелираме до сите сегашни и идни мајки: доeте ги вашите деца колку што е можно подолго. Со тоа вложувате во нивното здравје, развој и иднина. Мајчиното млеко значи грижа, љубов и заштита.

Вашата поддршка, истрајност и посветеност се од непроценливо значење – и за вашето дете и за целото општество.

ЈЗУ Центар за јавно здравје – Битола

Одделение за социјална медицина

Референци

x

x