14 март Светски ден на бубрегот

„Здравје на бубрезите за сите“

 

Секоја година, 14-ти март е посветен на подигнување на свеста за важноста на нашите бубрези. Светскиот ден на бубрегот е глобална кампања која има за цел да укаже на фактот дека бубрежните заболувања се чести и опасни, но во голем број случаи можат да се превенираат.[2]

Зошто бубрезите се важни?

Бубрезите се сложени органи кои работат како примарен систем за филтрирање на крвта. Нивната главна функција е отстранување на токсините и вишокот течности, но тие исто така играат клучна улога во регулирање на крвниот притисок, одржување на здравјето на коските и стимулирање на производство на црвени крвни зрнца. [3] [4]

Хроничната бубрежна болест (ХББ) е сериозна состојба каде функцијата на бубрезите постепено се губи со текот на времето. Се проценува дека над 850 милиони луѓе ширум светот страдаат од оваа болест, која често се нарекува „тивок убиец“ бидејќи симптомите се појавуваат дури во напредна фаза.[3]

8 Златни правила за заштита на бубрезите

За да се намали ризикот од заболување, меѓународните здруженија ги препорачуваат следниве превентивни мерки:

  1. Физичка активност: Помага во одржување на крвниот притисок.
  2. Контрола на шеќерот: Дијабетесот е водечка причина за откажување на бубрезите.
  3. Следење на крвниот притисок: Хипертензијата директно ги оштетува малите крвни садови во бубрезите.
  4. Здрава исхрана: Намалете го внесот на сол (до 5-6 грама дневно).
  5. Хидратација: Редовно пиење вода помага во исфрлање на токсините.
  6. Откажување од пушење: Пушењето го забавува протокот на крв во органите.
  7. Внимателно со лекови: Прекумерна употреба на аналгетици може да биде токсична.
  8. Редовни контроли: Доколку имате фактори на ризик, проверувајте го нивото на креатинин и албумин.[2][5]

Овогодинешната кампања се фокусира на надминување на јазот во знаењето и пристапот до нега. Неопходно е да се обезбеди еднаква дијагностика и третман за сите пациенти, без оглед на нивната социјална или економска положба, со цел да се спречи прогресијата кон дијализа или трансплантација.[2][3]

Грижата за бубрезите започнува со мала промена во животниот стил денес, за да се осигура здравјето утре.

Референци

x

1.

News-Medical. Anatomy of the kidney [Internet].; Kent, UK: News-Medical.net [cited 2026 Mar. 10]. Available from: https://www.news-medical.net/health/Anatomy-of-the-Kidney.aspx.

2.

World Kidney Day Steering Committee. About World Kidney Day. World Kidney Day. [Internet].; Brussels: World Kidney Day; 2026 [cited 2026 Mar. 10]. Available from: https://www.worldkidneyday.org/about/world-kidney-day/.

3.

International Society of Nephrology. Global Kidney Health Atlas. [Internet].; Brussels: International Society of Nephrology; 2024 [cited 2026 Mar. 10]. Available from: https://www.theisn.org/focus/global-kidney-health-atlas/.

4.

National Kidney Foundation. Chronic Kidney Disease (CKD) Symptoms and Causes [Internet].; New York: National Kidney Foundation; 2025 [cited 2026 Mar. 10]. Available from: https://www.kidney.org/atoz/content/about-chronic-kidney-disease.

5.

World Health Organization. Noncommunicable diseases: Kidney disease. [Internet].; Geneva: World Health Organization; 2023 [cited 2026 Mar. 10]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/noncommunicable-diseases.

x