Планирањето на семејството им овозможува на луѓето да го добијат посакуваниот број деца и да го одредат растојанието помеѓу нивните бремености. Тоа се постигнува преку употреба на контрацептивни методи и третман на неплодност.

Информациите и услугите за контрацепција се фундаментални за здравјето и човековите права на сите поединци.

Спречувањето на несаканите бремености помага во намалувањето на мајчините здравствени проблеми и бројот на смртни случаи поврзани со бременоста. Одложувањето на бременостите кај млади девојки кои се изложени на зголемен ризик од здравствени проблеми од раното раѓање деца и спречувањето на бремености кај постари жени кои исто така се соочуваат со зголемен ризик, се важни здравствени придобивки од планирањето на семејството.

Со намалување на стапките на несакани бремености, контрацепцијата ја намалува и потребата од небезбеден абортус и го намалува преносот на ХИВ од мајките на новороденчињата. Ова може да биде од корист и за образованието на девојчињата и да создаде можности за жените поцелосно да учествуваат во општеството, вклучително и преку платено вработување.

Според процеите од 2023 година, 164 милиони жени во репродуктивна возраст имаат незадоволена потреба од контрацепција. Причините за ова се:

• ограничен пристап до контрацепција 

• ограничен избор на методи

• страв или искуство од несакани ефекти

• културна или религиозна опозиција

• слаб квалитет на достапните услуги

• бариери засновани на пол.[CITATION WHOMarija \l 1033 ]

Начини на контрацепција

Различни контрацептивни методи се ефикасни и безбедни, во зависност од правилната употреба. Ова резиме опфаќа широко користени опции. За сеопфатни информации и упатства, консултирајте се со прирачникот „Планирање семејство: Глобален прирачник за даватели на услуги“ кој може да го погледнете тука.[CITATION Fam \l 1033 ]

Хормонални контрацептивни методи

Хормоналните контрацептиви ја спречуваат бременоста со запирање на овулацијата, згуснување на цервикалниот мукус и истенчување на слузницата на матката. Тие се ефикасни, реверзибилни и се достапни во неколку форми.

1. Орални контрацептиви (таблети)

Апчиња што содржат или естроген и прогестерон (прогестин) или само прогестин. Се земаат орално секој ден. Ефикасноста зависи од доследната употреба и веднаш престанува со нивно прекинување.

2. Хормонална спирала.

Мал уред што ослободува прогестин и се поставува во матката од страна на здравствен работник. Останува ефикасен 3 до 5 години, во зависност од видот.

Овие опции им овозможуваат на поединците да изберат метод што најдобро одговара на нивното здравје, начин на живот и преференции, со водство од давател на здравствени услуги.

Нехормонални контрацептивни методи

1. Бакарна спирала.

Уред без хормони, завиткан во бакар, кој спречува оплодување. Се вметнува во матката од страна на здравствен работник и останува ефикасен до 12 години.

2. Кондоми

Бариерни методи што се ставаат на пенисот (машки кондом) за блокирање на спермата и заштита од сексуално преносливи инфекции. Тие се користат за време на секој сексуален чин и нудат заштита само кога се на место.

3. Вазектомија или женска стерилизација.

Мала хируршка процедура која ги блокира јајцеводите што ги носат сперматозоидите. Женската стерилизација е хируршка процедура која ги блокира јајцеводите за да се спречи бременост. И двете треба да ги спроведе здравствен работник и се трајни методи, наменети за оние кои не сакаат идни деца.

Итна контрацепција

Методи што се користат по незаштитен секс за спречување на бременост, вклучувајќи таблети или бакарна спирала. Таблетите се земаат орално, а спиралата ја вметнува давател на здравствени услуги. Сите опции мора да се користат во рок од пет дена за да бидат ефикасни.[CITATION WHOTabacco \l 1033 ]

!! АПЕЛ !!

ЈЗУ Центар за јавно здравје – Битола упатува апел до сите граѓани да се информираат навреме и да се консултираат со својот гинеколог или матичен лекар при изборот на соодветен контрацептивен метод.

Информираниот избор и стручниот совет се важен дел од грижата за репродуктивното здравје.

Референци

x

x