Секоја година на 10 октомври се одбележува светскиот ден на менталното здравје, со цел подигнување на свеста за значењето на менталното здравје, намалување на стигмата и поттикнување активности за унапредување на менталната благосостојба. Менталното здравје е составен дел од целокупното здравје и овозможува човекот да се справува со секојдневните предизвици, да ги развива своите способности, да учи, работи и активно да учествува во заедницата.[ CITATION htt3 \l 1033 ]

Според Светската здравствена организација (СЗО), менталното здравје не претставува само отсуство на ментално нарушување, туку состојба на благосостојба која му овозможува на поединецот да ги реализира своите способности, да се справува со нормалните животни стресови, продуктивно да работи и да придонесува во својата заедница. [ CITATION htt3 \l 1033 ] Во текот на животот, различни биолошки, психолошки и социјални фактори можат да влијаат врз менталното здравје.

Менталните нарушувања претставуваат значаен јавно-здравствен проблем. Депресијата, анксиозните нарушувања и другите ментални состојби можат значително да влијаат врз секојдневното функционирање, квалитетот на животот и социјалното учество на лицата. Сепак, голем број луѓе не добиваат навремена и соодветна помош, меѓу другото и поради стигмата, дискриминацијата и недоволната достапност на услуги за ментално здравје.[ CITATION Wor22 \l 1033 ]

Темата на Светскиот ден на менталното здравје во 2026 година е „Слушнати искуства: вистински гласови, вистински промени“ (“Lived experiences heard: real voices, real change”). Фокусот е на слушањето и вклучувањето на луѓето со лично искуство со ментални нарушувања во развојот на политики, услуги и активности поврзани со менталното здравје. [ CITATION Wor263 \l 1033 ] Вклучувањето на нивните искуства може да придонесе кон создавање услуги кои подобро одговараат на реалните потреби на населението.

Унапредувањето на менталното здравје бара заеднички пристап на здравствениот систем, семејството, училиштата, работните организации и целата заедница. Особено значајни се раното препознавање на проблемите, навременото барање стручна помош, достапноста на квалитетни услуги и создавањето средина во која луѓето можат отворено да зборуваат за своето ментално здравје без страв од осуда или дискриминација.[ CITATION Wor22 \l 1033 ][ CITATION htt4 \l 1033 ]

Светскиот ден на менталното здравје претставува можност да се потсетиме дека менталното здравје е подеднакво важно како и физичкото здравје. Подигнувањето на свеста, намалувањето на стигмата и почитувањето на гласот и искуствата на лицата со ментални тешкотии се важни чекори кон заедница во која секој човек има можност да добие навремена, достапна и квалитетна поддршка.

References